Yedekleme medyası teknolojileri denince akla  ilk teyp  ve disk yöntemleri gelmektedir. Bu iki yöntemin birbirine göre farklı özellikleri, avantaj ve dezavantajları bulunmaktadır.  Disk tabanlı yedekleme sistemleri teybe göre daha yeni bir teknoloji. Şimdi öne çıkan bu iki yönteme daha yakından bakalım.

1-Teyp Kartuşları

Teyp kartuşları ile yedekleme yöntemi her ne kadar diske yedek almaktan daha uzun sürse de günümüzde en çok tercih edilen yöntem olarak öne çıkıyor. Bunun sebebi ise teyp sürücüsü ve teyp kartuş seti maliyetinin aynı kapasiteye sahip disk maliyetinden daha düşük olması olarak söylenebilir. Ayrıca teyp kartuşları kapasite ve dayanıklılık bakımından arşivleme amaçlı olarak da kullanılmaktadır. Uzun süreli saklanacak veriler için kartuşlar tercih edilen yöntemdir.  Teyp sürücülerinin uyguladığı donanımsal sıkıştırma algoritmalarıyla daha fazla verinin saklanması da mümkündür.

Farklı  firmaların çıkardığı teyp kartuş teknolojileri mevcuttur. Her birinin farklı saklama kapasiteleri, sıkıştırma oranları, yazma hızları v.s. gibi değerleri vardır. Aşağıdaki tabloda halen yedeklemede kullanılan medya çeşitlerine baktığımızda gerek kapasite olarak gerekse maliyet olarak en uygun olanı LTO-3 teknolojisi görünüyor. Bu tablo tarih olarak biraz eski olduğu için şu an piyasada bulunan LTO-5 kartuşları göstermemiş. LTO-5 ile sıkıştırılmış olarak 3TB veriyi saklamamız mümkün. Aktarım hızı ise 280 Mb/s  e kadar çıkabilmektedir.

*Kaynak: http://data-recovery.contentquake.com/files/2007/01/backup-comparison.JPG

Piyasada en çok tercih edilen teknoloji LTO teknoloisi. Peki, bu LTO teknolojisi nedir ve nasıl çalışıyor?

LTO Ultrium (Linear tape-open) teknolojisi IBM, HP ve Quantum firmaları tarafında daha basit ve tutarlı bir teyp depolama sağlamak için geliştirilmiştir. LTO Ultrium teknolojisi kullanıcıların birden fazla ürün ve medya kaynağına sahip olması anlamına gelen “open format” teknolojisi olarak adlandırılıyor. Ultrium teknolojisi ise yüksek kapasite anlamına gelmektedir.
Linear teyp teknolojisi verileri şekildeki gibi devam eden çizgisel desenler biçiminde yazıyor. LTO teknolojisi ayrıca maksimum kapasite ve performans için çok kanal yapısı, iki yönlü format ve hata düzeltme kodları kullanıyor.

Teyp teknolojisinin gündemde kalabilmesi için kapasite seviyesini disk kapasiteleri ile aynı seviyede tutabilmeli ve maliyetlerini aşağı çekmelidir. LTO teknolojisinin roadmap haritasında da görüldüğü üzere teyp teknolojisi bunu başarıyor gibi görünüyor.

2- VTL Çözümleri

Veri yedekleme sistemlerinin, tek bir noktada yönetimini sağlayabilmek için, veri disklerinden oluşan ve manyetik teyp kütüphanesi ortamını kendi üzerine simüle eden bir disk sistemidir. Alışılagelen kartuş ve havuz mantığını koruduğu için geleneksel kartuş yönteminden geçiş sorun oluşturmamaktadır.

Sanal teyp kütüphanesinin ( Virtual Tape Library-VTL ) en büyük faydalarından bir tanesi günlük yedekleme operasyonu için kullanılan ve bu operasyon içindeki en büyük maliyet kalemini oluşturan kartuş kullanımını sonlandırmaktadır. Ancak bu teyp kartuşlarını yedekleme operasyonundan tamamen uzaklaştırmak anlamına gelmemektedir. Bazı durumlarda VTL ortamında bulunan verileri fiziksel kartuşlara aktarmak gerekebilir. Bu da disk-to-disk-to-tape (D2D2T) olarak adlandırılmaktadır. Bunun dışında VTL’in diğer bir avantası ise yedekleme ve geri dönüm süresi olarak manyetik teyp ortamlarının ulaşamayacağı değerleri sağlayabilmesidir.

VTL’in tarihçesine baktığımızda ilk olarak 1997’de IBM tarafından Virtual Tape Server (VTS) adı altında üretilmiştir. Bu çözüm, birçok teyp kartuşu kullanan canlı uygulamaların bulunduğu mainframe pazarını hedef almıştır. Ürün ESCON arayüzünü kullanmış ve 3494 teyp kütüphanesini simule etmiştir. Tıpkı teyp sürücüleri ve kütüphaneleri gibi VTL’ler de SCSI, Fiber ve İSCSI protokollerini destekler durumda üretilmiştir. Türkiye’de ise ilk VTL kullanan 2007 yılında ASELSAN olmuştur.

Bugünlerde Kartuş kapasitelerinin ciddi oranlara çıkmasına ve dayanıklılık ve saklayabilirlik yönünden öne çıkmasına rağmen neden VTL gibi bir soru gelebilir akla. Bu soruya cevap vermeye çalışalım..

           Öncelikle ortada fiziksel olarak kartuşlar ve robotik kollar bulunmadığından, teyp kütüphanelerinde sıkça görülen donanım hatalarından da uzaktırlar.VTL kullanımının en büyük nedenlerinden biri backup alma ve geri dönüş süresini ciddi oranda düşürmesidir. Teyp medyasının sahip olduğu mimari nedeniyle iyi konfigure edilmiş, yüksek donanımlı bir teyp kütüphanesi ile iyi yazma oranlarına ulaşılabilirken, bu süre geri dönüşte o kadar başarılı değildir.  VTL ile sahip olduğu disk teknolojisi ve ön taraftaki yazma ve okuma teknolojileri etkenlerine bağlı olarak çok yüksek hızlara ulaşılabilir. Deduplication yapan VTL lerde bu hız verilerin işlenme süresi dahil edildiğinden düşebilir. Deduplication yapmayan VTL ler ise genelde performans VTL leri olarak isimlendirilir. Peki nedir deduplication ?

       Deduplication teknolojisi tekrarlı, daha önce yazılan veriler varsa bir daha aynı verinin yazılmamasını sağlayan teknolojidir. Alınan yedeklere bakıldığında çok az bir miktar verinin değiştiği büyük oranda verinin ise tekrar tekrar alındığı görülebilir. Incremental yedekten farkı nedir diye sorulacak olursa farkı şudur: Incremental yedekler dosya bazında değişen verileri yedekler. Bu değişim dosya adında ya da içerisinde olabilir ve backup seti bazında geçerli bir yedek türüdür. Deduplication işlemi ise bütün VTL bazında değerlendirilir. Eğer A verisi daha önce yazılmışsa bu A verisi hangi sunucudan, ya da hangi backup setinden gelirse gelsin tekrar yazılmaz. Bu da toplamda 1-25 oranı civarında sıkıştırma sağlayabilmektedir. Veri koruma ve yedekleme kriterlerini yerine getirmek için VTL ler farklı çözümler sunmaktadır.


Sanal teyp kütüphanesi seçilirken dikkat edilmesi gereken unsurları şöyle sıralayabiliriz:

• Öncelikle yedek alma süresini yedek alma zamanınıza sıkıştırabilmesi gerekiyor.  Bunun için gerekli hızı sağlayıp sağlayamadığı, sağlıyorsa nasıl bir donanım mimarisi ile sağladığı ve bu mimarinin deduplication oranına etkisi. Backup alırken her zaman multiplexing yapılamadığı için tek bir stream için maksimum yazma ve okuma hız

• Hangi teyp kütüphanesi ve kartuşlarını simule edebildiği.

• Genişleyebilirlik durumu. Sadece disk ekleyerek mi yoksa farklı donanımların eklenmesi gerekip gerekmediği.

• Deduplication teknolojisi.

• Kutu içi ve kutular arası veri koruma yöntemler ( Raid, Replikasyon v.s.)

• Standart EMC Networker, HP DataProtector, IBM Tivoli, Netbackup, v.b. yedekleme yazılımlarını desteklemesi.